Tiết nghiên cứu bài học môn Toán – cô Cao Thị Thu Trâm

      Thực hiện kế hoạch giáo dục năm học 2026 – 2027, ngày 20/10/2026, tổ Toán – Tin, Trường THPT Đơn Dương tổ chức tiết nghiên cứu bài học môn Toán lớp 12 với nội dung Tiết 19 – Bài 5: “Ứng dụng đạo hàm để giải quyết một số vấn đề liên quan đến thực tiễn”. Cô Cao Thị Thu Trâm đại diện thực hiện tiết dạy trên cơ sở kế hoạch bài dạy được xây dựng và trao đổi trong tổ chuyên môn. Tiết học hướng đến việc giúp học sinh hiểu ý nghĩa của tốc độ thay đổi của một đại lượng, đồng thời vận dụng kiến thức đạo hàm để phân tích và giải quyết những tình huống gắn với đời sống.

      Ngay từ hoạt động khởi động, học sinh được tham gia trò chơi tương tác trên Quiz.com nhằm ôn tập kiến thức về đạo hàm, sau đó theo dõi video do AI hỗ trợ tạo dựng để tiếp cận một tình huống thực tiễn về sự thay đổi của huyết áp theo thời gian. Cách dẫn nhập này tạo sự kết nối giữa kiến thức Toán học với một vấn đề gần gũi trong đời sống, khơi gợi sự tò mò và giúp học sinh nhận ra ý nghĩa của việc tìm hiểu tốc độ thay đổi tức thời.

      Trong hoạt động hình thành kiến thức, học sinh từng bước khám phá khái niệm tốc độ thay đổi trung bình và tốc độ thay đổi tức thời, từ đó liên hệ đạo hàm với các tình huống thuộc nhiều lĩnh vực như chuyển động trong Vật lí, tốc độ phản ứng trong Hóa học, sự tăng trưởng của quần thể trong Sinh học và chi phí biên trong kinh tế. Giáo viên tổ chức cho học sinh chuẩn bị nội dung, làm việc theo nhóm, trình bày và trao đổi kết quả; qua đó khuyến khích các em chủ động kiến tạo kiến thức, diễn đạt lập luận toán học và học hỏi lẫn nhau.

      Một điểm nhấn của tiết học là việc tích hợp năng lực số (NLS) vào các hoạt động học tập một cách cụ thể, có mục đích. Học sinh sử dụng Quiz.com để tương tác, bình chọn và phản hồi; phối hợp trên Canva để chuẩn bị nội dung, hoàn thành nhiệm vụ nhóm; đồng thời khai thác GeoGebra trực tuyến để khảo sát sự biến thiên, vẽ đồ thị và kiểm tra tính hợp lý của kết quả. Việc sử dụng các công cụ số không chỉ hỗ trợ trình bày kiến thức mà còn tạo cơ hội để học sinh lựa chọn công cụ phù hợp, cộng tác trong môi trường số và kiểm chứng kết quả bằng phương tiện công nghệ.

      Bên cạnh đó, AI được vận dụng nổi bật trong khâu thiết kế video dẫn dắt vào bài mới, với sự hỗ trợ của ChatGPT và Google Flow theo kế hoạch bài dạy. Công nghệ 

      AI góp phần xây dựng tình huống trực quan, tăng sức hấp dẫn cho hoạt động mở đầu và tạo thêm ngữ cảnh để học sinh vận dụng kiến thức Toán học. Qua cách tổ chức này, học sinh có cơ hội tiếp cận công nghệ AI trong môi trường học tập, đồng thời hướng đến việc sử dụng công nghệ như một công cụ hỗ trợ tư duy và giải quyết vấn đề, chứ không thay thế quá trình suy luận, tính toán và kiểm chứng của bản thân.

      Ở hoạt động luyện tập, học sinh vận dụng đạo hàm để giải quyết các bài toán về chi phí sản xuất và chi phí xử lí chất ô nhiễm trong nước thải. Các nhóm thảo luận theo kĩ thuật khăn trải bàn, phân công nhiệm vụ, tổng hợp lời giải và báo cáo trước lớp. Việc kết hợp trao đổi trực tiếp với công cụ GeoGebra giúp học sinh có thêm cơ sở đối chiếu kết quả, nhận diện sai sót và củng cố mối liên hệ giữa biểu thức, đồ thị và ý nghĩa thực tiễn của bài toán. Ở phần vận dụng, các em quay lại tình huống huyết áp ở hoạt động mở đầu để hoàn thiện lời giải, khép lại mạch học tập từ khám phá đến áp dụng.

      Tiết nghiên cứu bài học không chỉ tạo cơ hội để học sinh phát triển tư duy toán học, năng lực giải quyết vấn đề, hợp tác và trình bày, mà còn thể hiện định hướng tích hợp NLS và AI vào quá trình dạy học một cách thiết thực. Đối với giáo viên, đây là dịp cùng quan sát, trao đổi và tiếp tục điều chỉnh hoạt động dạy học trên cơ sở phản hồi chuyên môn, từ đó lựa chọn những cách tổ chức phù hợp hơn với đối tượng học sinh. Các kinh nghiệm và ý tưởng được chia sẻ sau tiết dạy có thể tiếp tục được vận dụng, bổ sung khi triển khai bài học ở những lớp khác.

      Thông qua hoạt động nghiên cứu bài học, tổ Toán – Tin tiếp tục tạo dựng môi trường sinh hoạt chuyên môn cùng học hỏi, cùng hoàn thiện và đổi mới phương pháp dạy học. Việc kết nối kiến thức Toán học với thực tiễn, đồng thời khai thác hợp lí các công cụ số và AI, góp phần hướng đến những giờ học tích cực, có chiều sâu và đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực học sinh trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục.

Một số hình ảnh giáo viên và học sinh trong tiết nghiên cứu bài học:

Đại diện các nhóm lên báo cáo sản phẩm hoạt động của nhóm mình.

Đại diện các nhóm lên báo cáo sản phẩm hoạt động của nhóm mình.

Học sinh tham gia các nhiệm vụ học tập.